home
archief
colofon

Amsterdam, 21 januari 2009

Aan alle belangstellenden die hebben gereageerd op onze  flyer over het behoud van de steiger in het Westerdok

Van de plannen op de vergadering van 8 september die door het stadsdeel was georganiseerd werden wij niet vrolijk: een architectenbureau en een jachthaven voor fluisterbootjes plus aanlegplaatsen voor 4 woonboten.
In de daaropvolgende maanden heeft een klein comité namens de vereniging met alle politieke partijen van het stadsdeel gepraat over onze standpunten: restaureer de steiger in zijn oorspronkelijke staat. Dat kost slechts EUR 40.000. En maak er een industrieel monument van, want het is het laatste overblijfsel van de rijke industriële geschiedenis van de buurt.
We hebben ook voorgesteld om een atelierbijeenkomst te organiseren, en daar hadden de partijen wel oren naar.
Het duurde alleen allemaal wat lang. Vandaar dat wij zelf in december met een kleine werkgroep van start zijn gegaan om te brainstormen over de steiger. Aan die werkgroep hebben de volgende personen deelgenomen: Ada van Ree, Aly Cnossen, Bob Ruyzendaal, Lily Ruyzendaal, Brigitte Kwa, Hans Ruissenaars, Neline Kuipers en Ilona Scharree. Zij wonen en/of werken allen rond de kop van het Westerdok.
Hieronder vind je een verslag van de resultaten van die werkgroep. Op dit moment zijn er gesprekken gaande met het Historisch Museum en via het Scheepvaartmuseum met de Vereniging Museumhaven Amsterdam en de Ver. Het Historisch Bedrijfsvaartuig. We houden jullie op de hoogte van de vorderingen. 

Verslag van de werkgroep 'Behoud de steiger' 

De Steiger en de keuze voor herstel van historie
De Steiger is het laatst overgebleven object dat getuigt van de rijke handels- en scheepvaarthistorie van onze buurt.  Het is van groot belang dat deze Steiger in de oude staat wordt hersteld. Vervolgens kunnen aan de Steiger historische schepen aangemeerd worden om als stille getuige van onze rijke geschiedenis verder te bestaan.

De Kop van het Westerdok
De kop van het Westerdok; een stuk water van ongeveer 50 bij 70 meter. Het stuk is, zoals de (onofficiële) naam aangeeft het uiteinde van het Westerdok. Het wordt begrensd door de oude meelfabriek, nu het Westerdokhuis en  woningen aan de Westerdoksdijk en de Bokkinghangen. Aan beide zijden liggen respectievelijk 2 en 1 woonboten. Midden in het water een oude Steiger die behoorde bij de meelfabriek.
De Steiger werd gebruikt voor het laden van zakken meel op de dekschuiten.

Een beknopte historie
Vanaf het begin 17e eeuw zijn er op de Westelijke eilanden scheepswerven geweest. Zij vormden een belangrijk onderdeel van de sfeer op de eilanden, een combinatie van werken en wonen. In de pakhuizen werd graan, tabak, wijn, zout, ansjovis, kattenhuiden, pek en teer opgeslagen. De Zoutkeetsgracht, de Bokkinghangen, de Nieuwe Teertuinen en de Breeuwerstraten danken hun naam aan de daarmee verbonden activiteiten. De eerste bebouwing van de Zeeheldenbuurt bestond uit allerlei industrie. In 1625 gaf het stadsbestuur toestemming tot het aanleggen van Bokkinghangen.
In de dertiger jaren van de 19e eeuw werd het Westerdok aangelegd, vooral tegen de slibbezinking.
Eind 19e eeuw vond er een tweede bouwgolf plaats waarin o.a. de meelfabriek aan de kop van het Westerdok werd gebouwd. Vanaf de  jaren 60 worden ten slotte vrijwel alle overblijfselen van de geschiedenis opgeruimd om plaats te maken voorde nieuwbouw zoals we die nu kennen.

Wat ons rest van de historie
De oude Steiger: een laatste verwijzing naar de geschiedenis van onze buurt die zo bepaald wordt de Scheepvaart en niet voor niets de Zeeheldenbuurt heet. Een Steiger van meer dan 100 jaar oud die al heel lang niet meer gebruikt wordt en langzaam wegrot. Decennia achtereen werden er, vaak slechte, plannen voor de kop gemaakt en verworpen. In al die plannen moest de Steiger wijken. Het laatste rigoureuze plan dateert van het begin van deze eeuw,  totdat de Raad van State alle nieuwbouw definitief naar de vuilnisbak verwees. En de Steiger, hij staat er nog. Maar vraag niet hoe. En ondertussen rijst de nieuwbouw tot 11 hoog om hem heen.

De Steiger in de Toekomst
Als er niet ingegrepen wordt, dan zakt de Steiger eenvoudigweg in elkaar. Snel handelen is vereist, anders hoeft het niet meer. Het eerste dat moet gebeuren is het restaureren van de Steiger. Met restaureren bedoelen we dus echt: “restaureren”, in de oude staat herstellen. We willen dat er weer een Steiger staat waar we trots op kunnen zijn en die verwijst naar de rijke geschiedenis van onze buurt. Er wordt veel gesproken over herwaardering van de geschiedenis, trots en canons. De Steiger biedt misschien wel de laatste mogelijkheid om op de Kop van het Westerdok een ode te brengen aan de Scheepvaartgeschiedenis van de Westelijke eilanden.

Wat te doen
De Steiger moet een officieel industrieel monument worden. De Steiger wordt zo spoedig mogelijk in de originele staat hersteld. De kosten van renovatie bedragen maximaal 40.000 Euro. Scheepvaartmuseum en het Historisch Museum zijn belangrijke partners in dit proces. Aan de gerestaureerde Steiger liggen authentieke schepen die in samenwerking met het scheepvaartmuseum en andere belanghebbenden worden geplaatst en onderhouden. De steiger en de daaraan liggende schepen zouden eventueel op vaste tijden bezocht kunnen worden met rondvaartboten en een kleine overvaartdienst. Op de Steiger zouden ook  kleine tentoonstellingen gehouden kunnen worden over relevante onderwerpen.

Een unieke kans om stadsdeel Westerpark te verrijken met een bijzonder monument. Dat monument wordt een trekpleister voor toeristen te water en zal veel invloedrijke instanties met het stadsdeel laten samenwerken.
Laten we van de kop Westerdok een gebied maken waar de geschiedenis een plaats heeft.
De Steiger en het Westerdok verdienen het om naast alle nieuwbouw projecten om ons heen, te schitteren met de geschiedenis waar we allemaal ook zo trots op zijn.

Contactpersoon: Ilona Scharree, tel. 06 44508700 of e-mail: i.scharree@xs4all.nl

 

Tevens maken we jullie erop attent dat het stadsdeel westerpark
op maandag 2 februari 2009 van 19.30-21.30
een vergadering over de kop van het westerdok en de steiger belegt.
De opzet is: “
…presentatie… van de stedenbouwkundige visie en randvoorwaarden die vanuit het stadsdeel gesteld worden aan de ontwikkeling van het gebied. Vervolgens wordt geïnventariseerd welke randvoorwaarden de deelnemers van de bijeenkomst voorstellen. Tevens wordt geïnventariseerd wie er wil deelnemen aan een bewonersadviesgroep.”
Plaats: tijdelijke huisvesting Brede School, Barentszplein 14-A